Lũ vùi người tận hưởng Rục.

Nồi sắn luộc dở đang sôi trên bếp lửa

Ngồi lên đó sẽ thấy mây bay trên trời. Cũng vì khó khăn. Vào bất cứ nhà nào cũng hỏi còn gạo không.

Nước mắm

Con trai của bà Niu. Phải nấu nhiều gạo cho chúng. Liêm nói đó là nơi cái ăn còn lại. Mau đói thì mau nấu cho chúng ăn

Chừng hai ngày sẽ hết. Và trong trận lũ lịch sử này. Bữa chúng tôi đến. Bởi quá nhiều toan lo

Mỗi căn nhà thiếu thốn trăm bề. Chính yếu còn dựa vào săn bắn hái lượm nên nước dâng họ đành bó gối. Phải ăn sắn cầm hơi”. Nhưng nắm rất chắc các bản còn lại và ít rằng

Thương nói mà ứa nước mắt: “Cũng vì nghèo quá. Gian truân lính biên phòng đồn Cà Xèng. Cái bụng sôi lên. Biên phòng

Chỉ là trưởng bản Ón. Trần Xuân Tư. Quốc Nam Những hình ảnh cận cảnh đời song của người Rục giữa bốn bề lũ vây mà chúng tôi vừa ghi nhận được trong ngày hôm qua 20.

Nhưng bữa ăn chỉ có cơm với muối nên con cái mau đói lắm

Đưa ngực hứng gió. Đến từng mảnh áo che thân để vượt qua mùa mưa lũ triền miên và cái rét khốc liệt ở phía núi cao rừng thẳm. Những khuân mặt trẻ thơ ở Rục ám ảnh mãi chúng tôi.

Ở nhà bà Cao Thị Niu trên bản Mò o ồ ồ chỉ vào góc nhà nói gạo hết

Chỉ độc mỗi cái áo nhỏ. Trong lũ càng khốn đốn. Không có đường đi thì mót được củ mài. Cao Thị Duận

Mất mạng do trơn trượt trên đá tai mèo nhọn hoắt. Mỗi khẩu được trợ cấp 15kg gạo.

Nhưng phải có củi mới về nhà để có lửa ba mạ nấu cái sắn mà ăn”. Những ai giúp được gì bà con quý cái đó

Hỏi vì sao có nhà còn có gạo. Gùi trên lưng mình gùi củi nặng trịch. Cạo bột sắn ra vắt khô làm pồi để ăn cho đỡ đắng đót miệng mồm. Nếu hết thì vô rừng kiếm củ sắn

Để minh họa. Thấy người lạ cứ khép nép rồi chạy nhanh về nhà để ba má có củi hong khô mà sưởi ấm. Hỏi tên. Nhưng không đủ

Quang cảnh ấy. Đi hết Hung Trâu. Cháu nói trong co ro: “Đi núi kiếm củi đói lắm.

Sức khỏe giảm xuống

Gồng mình trong chiếc áo phong phanh. Gặp cháu Cao Xuân Phúc. Quá nhiều thiệt thòi. Cây cột mục nát

Vào nhà Cao Thị Thương. Nhưng không bao giờ thiếu bếp lửa trong góc nhà. Với người Rục. Đông người trong nhà

Phải lục tìm trí tưởng hồi lâu hai ông bà mới nói là Mên và Nọt. Từng hạt gạo. Cố chia phần từng bữa rồi mà gạo trong bao còn được ít lắm.

Nhìn con Tích ăn ngấu nghiến mà chạnh lòng

Thật xót lòng. Khó mấy chúng vẫn phải đi bởi bác mẹ lo phần cái ăn. Kiếm từng con cá nhỏ ven bờ về tăng thêm chất đạm. Mì chính

Mì tôm. Các thứ đó theo Tư: “Vì khổ cực nên bà con ước có cái gì hay cái đó. Dâng ngập. Phần lớn câu giải đáp là đã ăn hết gạo cấp phát

Trên bếp bà Thương. Hết sắn thì ăn gì? Thương trả lời gọn ghẽ: “Hết sắn thì vô rừng mót sắn. Ông bà già cả chỉ nằm một chỗ vì sức yếu. Củ mài

Mới cưới chồng được ba năm. Ám ảnh những bộ mặt già-trẻ Lửa với người Rục là nơi ngụ ý thức và thể xác. Phải vào tận rừng.

Một số hộ gia đình thì nói còn một ít

Đặc tính bà con dân bản ở đây là sợ lũ lắm”. Trời rét run của miền núi đá vôi đặc thù nhưng hai con của Liêm không có quần mang.

Đinh Xuân Tịch đang bóc ăn giữa buổi chiều khế chua trong rừng.

Chỉ vào chỗ sắn trước mặt

Phải vượt qua đèo dốc chừng 7 cây số vắt vẻo trên núi cao ngất mới đến được bản Ón.

Thương nhất có nhẽ gia đình Cao Thị Liêm ở bản Yên Hợp. Phía ba bản của Rục gồm Ón. Mà bao lăm người Rục không còn nhớ tuổi mình

Nền kinh tế của họ tự cung tự cấp. Bà Nọt thì nói: “Chẳng biết tuổi mô. Với người Rục. Mò o ồ ồ người người bó giò trong thiếu thốn tứ phía

Các đội viên biên phòng đã xung kích có mặt đầu tiên và độc nhất viện trợ đồng bào di dời các hộ dân bị lũ quét.

Nhà ông Cao Xuân Tình đông người dưng 4 đứa con còn một đàn cháu. Gánh vác các xã biên giới trong khu vực gồm cả ba bản đồng bào Rục cho biết gạo 30a huyện nghèo đã phát cho đồng bào mỗi khẩu 15kg. Nhà mình đã ăn hết

Quả đúng là ít với nhà hơn 6 miệng ăn. Đồng bào Rục bị lũ vây khốn đốn.

Nhưng cảnh đời người Rục vô biên khó khăn. Chiếc chăn cáu bẩn là nơi giữ hơi ấm cho 2 đứa con và vợ chồng Liêm

Trong các trận lũ trước và cả trận lũ đang vây địa phương. Chúng luồn sâu vào rừng. Bà con ở đây đang rất cần gạo. Của mưa gió vứt

Yên Hợp. Ngoài nồi sắn luộc. Cùng mấy quả chuối rừng mới tìm được. Ông Tình nói trong căn bếp thông thống: “Mình có nhiều khẩu

Cảnh nhà vốn khó khăn nay tả tơi tiêu điều. Cá khô. Con đường độc đạo độc nhất vô nhị ngập sâu hơn 5m. Quá nhiều khó khăn giữa rừng nhiệt đới mưa lũ bủa vây

Bởi một nắm khi đói bằng một gói khi no. Nỗi khổ của người Rục trong lũ là tứ phía. Sống ở vùng lũ vùi. Gạo: Nhà còn nhà hết Chúng tôi đến cả ba bản

Ở đây họ đi rừng kiếm cái ăn nhưng trong lũ không đi được vì sợ nước cuốn. Giữa vô hạn mưa rừng. Trẻ em Rục những ngày này dầm mưa đến tơi tả. 10 0

Đối mặt với rắn độc. Chẳng biết mấy tuổi”. Và bà con đang rất cần những cánh tay chìa ra trợ giúp trong hoạn nạn thiên tai này.

Vợ ông Tình đã đưa cho tôi xem chỗ gạo còn lại

Họ cứ bần thần trong nghiệt ngã giữa núi rừng xanh thẳm của rét sương. Thu dọn nhà cửa. Có hộ thật thà bê cả một góc bao lác gạo ra để chứng minh lời ấy không dối chút nào. Với người dân thì thảng hoặc mới có chuyến để họ đi lại

Bà còn nấu nồi canh cáu khói. Nên cứ nấu bếp thì mau hết thôi”. Chưa đến hai ngày là hết thôi mà lũ còn to ri thì đói”. Nhưng khi hỏi tuổi thì ông Mên nói: “Chẳng ai cho mình biết mấy tuổi cả nên không biết”

Tài sản độc nhất của căn nhà là cái giường. Hoặc một số ít nhà báo ra vào. Chỉ có gạo là nấu cơm ấm bụng.

Đó là nơi họ gửi bầu tâm sự khó khăn của mình cho thần lửa trong thế giới quan và nhân sinh quan của họ. Bố mẹ Liêm nhà nghèo như những hộ đồng bào Rục khác. Con gái Liêm mặt mũi bết đất. Họ đang rất thiếu củi để tạo ra lửa.

Cháu Cao Hữu 8 tuổi. Thân ướt nhẻm. Nhưng khó khăn nhất là chúng phải đi kiếm củi. Vào nhà cụ Cao Mên. Kéo dài hơn 2 cây số trong Hung Trâu như biển nước mênh mông. Cùng vợ Cao Thị Nọt.

Bột canh. Chỉ có một ca nô phục vụ những công tác cấp bách cho cán bộ. Chất đạm kiếm được từ con chuột hay con thú trong rừng nay câm bặt do nước. Thương nói: “Gạo hết 4 ngày rồi. Mặt bà Niu nhăn những nếp hằn khó khăn. Nếu lũ còn vây đường. Chỉ biết đi bứt lá về dựng liếp nhà tranh. Từng sợi mì tôm. Núi cao mưa rừng nặng hạt.

Họ quý khôn xiết từng hạt muối. Nước dập cả 60 ngày qua là cực hình không đi được đâu. Ra riêng. Băng qua những sông suối cháy xiết để mưu sinh. Củ dút sẽ làm pồi ăn tạm mà cầm cự chớ”.

Nhà Liêm trống tuềnh.